Home Tin tức Nội thất Kiến thức chuyên ngành Ván OSB là gì? Được làm từ gì? Quy trình sản xuất, ưu điểm, ứng dụng

Ván OSB là gì? Được làm từ gì? Quy trình sản xuất, ưu điểm, ứng dụng

OSB ván dăm định hướng

Gỗ ván dăm được chia thành 2 loại là ván dăm MFC và ván dăm định hướng OSB. Trong khi MFC được dùng rất phổ biến trong đóng đồ nội thất thì OSB lại chủ yếu được ứng dụng trong xây dựng. Vậy ván OSB là gì, được làm từ gì, nó có ưu nhược điểm và ứng dụng ra sao?.. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết dưới đây nhe.


Ván OSB là gì?

Ván OSB (chữ OSB được viết tắt của Oriented Strand Board, nghĩa là: ván dăm định hướng), là loại ván gỗ công nghiệp được tạo thành từ các dăm gỗ có hình dạng xác định trước (kích thước dăm thường, rộng 15-25 mm, dài 75-150 mm và dày 0,3-0,7 mm) được liên kết với nhau bằng chất kết dính (thường chịu nước) ép dưới áp suất và nhiệt để tạo thành tấm. (xem chi tiết quy trình sản xuất ở phần dưới).

ván OSB ván dăm định hướng
Hình ảnh “cận cảnh” mặt ván gỗ OSB
  • Ván dăm MFC và ván dăm định hướng OSB giống nhau là cũng phay gỗ tạo dăm và ép dính lại. Tuy nhiên chúng khác nhau ở ở số điểm như:

+ Dăm gỗ MFC có thể được tạo thành từ gỗ tươi, gỗ thu hồi, tái chế…thập cẩm tận dụng, trong khi dăm gỗ OSB chỉ có thể được tạo thành từ gỗ tươi.

+ Cách sắp xếp dăm gỗ là khác nhau, ván MFC các dăm to ở lõi – dăm nhỏ/vụn ở mặt ngoài. Ngược lại, ván OSB sắp xếp các dăm nhỏ/vụn ở giữa lõi, dăm to/dài ở phần mặt.

+ Dăm gỗ MFC là sắp xếp ngẫu nhiên, còn ván OSB thì các dăm dài ở phần mặt ngoài được định hướng song song cạnh dọc tấm gỗ. Bởi vậy OSB có tên là ván dăm định hướng.

+ MFC được ứng dụng nhiều trong ngành nội thất, còn OSB được ứng dụng nhiều trong xây dựng.

Một vài giải thích chuyên sâu

  • Thành phần chính của OSB bao gồm 95% gỗ và khoảng 5% là keo dính. Trong đó thành phần gỗ là các sợi gỗ/dăm gỗ…được phay ra từ thân cây, cành, ngọn, đoạn gỗ cong, xấu, hoặc thân cây. OSB chỉ có thể được sản xuất từ ​​gỗ tươi chứ không phải gỗ thu hồi, gỗ đã khô ngót – đây là điểm khác biệt của OSB so với ván dăm MFC, hay ván sợi MDF, HDF. Còn chất keo dính thường dùng là Phenol Formaldehyde (PF), Melamine Urea Formaldehyde (MUF), hoặc keo chịu ẩm như isocyanates (PMDI).
  • Các sợi ở bên ngoài thường được định hướng căn chỉnh song song với mép dọc của tấm ván. Trong khi các sợi trong lớp lõi thường nhỏ hơn và có thể được định hướng ngẫu nhiên, hoặc căn chỉnh ở các góc vuông với các sợi của các lớp mặt.
  • Đặc điểm kỹ thuật Châu Âu cho ván OSB là EN300. Các tiêu chuẩn EN 300 và EN13986 phân loại OSB thành bốn lớp: OSB/1 dành cho các mục đích chung trong trong nhà (khô), OSB/2 chịu tải trong điều kiện khô ráo, OSB/3 cũng dành cho chịu tải nhưng trong điều kiện ẩm ướt và OSB/4 dành cho nhiệm vụ nặng thi công trong điều kiện ẩm ướt.
  • Ván gỗ công nghiệp OSB lần đầu tiên được phát triển tại Hoa Kỳ từ năm 1935, nhưng phải đến năm 1963 mới có nhà máy đầu tiên bắt đầu sản xuất thử nghiệm. Hiện Mỹ và Canada đang chiếm 85% sản lượng ván dăm định hướng của thế giới.
  • Khoảng 75% tấm gỗ công nghiệp OSB được sử dụng trong xây dựng, 20% để đóng gói và phần còn lại cho mục đích trang trí và nhu cầu đa dạng khác.
  • Ở Việt Nam ván dăm định hướng không được ứng dụng phổ biến như các gỗ công nghiệp khác. OSB chủ yếu được dùng nhiều tại châu Âu và Bắc Mỹ. Cho đến năm 2000, sản lượng ván dăm định hướng OSB được sản xuất và tiêu thụ đã vượt qua cả ván ép Plywood.
hoảng 75% tấm ván OSB được ứng dụng trong xây dựng
khoảng 75% tấm ván OSB được ứng dụng trong xây dựng (đặc biệt là ở Bắc Mỹ và châu Âu).

Ưu nhược điểm của ván OSB

Ở Việt Nam có lẽ chúng ta không thấy sự thông dụng của tấm gỗ công nghiệp OSB, nhưng nó rất thông dụng ở châu Âu và Bắc Mỹ. Tính đến năm 2000, OSB đã chính thức vượt qua gỗ ván ép Plywood về sản lượng.

– Các ưu điểm chính

+ Giá bán ván dăm định hướng OSB rất rẻ, có thể nói là rẻ nhất trong các loại ván gỗ công nghiệp.

+ Có tính liên kết tốt, đàn hồi tốt và độ bền cao

+ Cách nhiệt, tiêu âm tốt (bởi vậy hay được dùng làm vách, tường, sàn nhà ở các nước xứ lạnh).

+ Bám vít tốt

+ Trọng lượng nhẹ, rất dễ thi công

+ Loại ván dăm định hướng sử dụng keo PMDI có khả năng chịu ẩm rất tốt, dùng được cho ngoài trời.

+ Không lo bị cong vênh, co ngót, nứt vỡ

+ Chống mối mọt tốt nhờ thành phần trong keo dính.

+ An toàn và thân thiện với môi trường, sử dụng gỗ tạp gỗ rừng trồng…nên còn góp phần bảo vệ hệ sinh thái rừng.

– Nhược điểm của OSB

+ Bề mặt ván thô, khó và tốn côn xử lý nếu muốn có mặt nhẵn, sơn phủ…

+ Tính ứng dụng không quá phổ biến ở Việt Nam nên bạn sẽ hơi khó mua nó, nhất là muốn mua ít.


Dùng tấm ván OSB để lót sàn
Dùng tấm OSB lót sàn vừa êm ái, chống ồn…

Các loại ván dăm định hướng OSB

OSB không có sự phân loại rõ ràng như các dòng gỗ công nghiệp khác. Tuy nhiên, có thể căn cứ vào tính năng, kết cấu và chất gỗ để phân thành một số loại như:

– Phân theo tính năng có: ván gỗ OSB loại thường, OSB loại chống ẩm

– Phân theo chất liệu gỗ được dùng để tạo dăm sản xuất OSB có: sồi, thông, bạch dương, keo…

– Tấm gỗ công nghiệp OSB cũng có các kích thước khác nhau. Phổ thông là rộng 11m22x2m44, dày 8-10-12-15-18-25mm…


Ván OSB được làm từ gì?

Như ở phần trên đã đề cập, tấm ván dăm định hướng OSB được làm từ 2 thành phần chính là gỗ và keo. Trong đó, 95% gỗ và khoảng 5% là keo dính liên kết, ngoài ra còn có thể có keo phủ mặt ngoài chống ẩm chống nước.

+ Gỗ dùng để sản xuất tấm công nghiệp OSB chỉ có thể dùng ​​gỗ tươi (mới thu hoạch) chứ không phải gỗ thu hồi. Để sản xuất các loại thông dụng người ta thường tận dụng phần ngọn cây, cành, phần thân cong, mấu…để băm tạo dăm.

Với các loại ván dăm định hướng loại tốt, dăm gỗ được băm từ các cây gỗ rừng trồng. Chủ yếu là bạch dương, thông, sồi, tần bì, bạch đàn, keo…tuy nhiên cũng thường là các cây nhỏ, không đủ tiêu chuẩn khai thác gỗ thịt dùng đóng nội thất.

+ Keo liên kết là thành phần quan trọng để trọng tấm ván OSB, nó chiếm khoảng 5% về tỷ lệ nhưng đôi khi chiếm tới 15-25% về giá thành. Đây là thành phần quyết định độ bền và cách tính năng của OSB, như độ cứng, khả năng chống ẩm,… Ngoài ra, với các tấm gỗ công nghiệp OSB sử dụng ngoài trời, môi trường độ ẩm cao…người ta còn phun/quết thêm 1 lớp nhựa keo (thường là PMDI) phủ mặt ngoài của ván.

quy trình và dây chuyền sản xuất ván dăm định hướng OSB
Hình ảnh mô phỏng quy trình và dây chuyền sản xuất ván dăm định hướng OSB

Quy trình sản xuất ván dăm định hướng

Nhìn chung quy trình sản xuất ván dăm định hướng OSB khá giống với ván dăm MFC. Tùy vào quy mô mỗi nhà máy, mức độ trang bị máy móc thiết bị…mà quy trình sản xuất ván dăm định hướng OSB có thể có ít hoặc nhiều bước. Dưới đây Top Nội Thất xin được khái quát một quy trình sản xuất phổ biến để quý khách tham khảo.

– Đâu tiên, Gỗ nguyên liệu tươi được cho vào máy để phay tạo dăm. Để đạt được các dăm dài người ta thường sử dụng máy tách đĩa hoặc máy bào vòng dao, việc dụng gỗ tươi là để thân gỗ mềm giúp phay dăm dài hơn và ít dăm vụn.

– Tiếp theo là lọc tách dăm theo kích thước. Mục đích là để tiết kiệm năng lượng khi sấy, đồng thời dăm ngắn/vụn cũng sẽ được sắp xếp vào phần lõi tấm OSB, trong khi dăm dài sẽ bố trí ở phần mặt tấm ván.

– Dăm gỗ cần trải qua quá trình sấy khô để giảm độ ẩm xuống mức cho phép, thường còn từ 8-15%.

– Dăm và sợi được trộn với keo dính liên kết. Thường phần dăm nhỏ/bột sẽ được trộn riêng với phần dăm dài. Quá trình trải hỗn hợp ra tấm thảm sẽ bố trí phần dăm nhỏ vào lõi giữa và phần dăm dài ra phần mặt. Khoảng 80% các dăm dài phần mặt sẽ được định hướng song song với trục dài tấm ván.

– Hỗn hợp dăm và keo sau khi được trải đều ra tấm thảm (thường chạy liên tục trên băng chuyền) sẽ được chạy qua một thiết bị kiểm tra để phát hiện và loại bỏ kim loại nếu có. Sau đó tiếp tục chạy qua con lăn để ép sơ bộ.

– Bước tiếp theo là ép nóng (máy ép nhiệt) để tạo thành sản phẩm. Ngay sau quá trình này là các máy cắt tỉa theo cạnh dọc và cắt ngang tạo thành các tấm ván OSB.


Ván dăm định hướng cách nhiệt, cách âm...rất tốt. Dùng ốp sàn nhà, ốp tường, ốp mái
Ván dăm định hướng cách nhiệt, cách âm…rất tốt. Dùng ốp sàn nhà, ốp tường, ốp mái…

Ứng dụng chính của ván OSB

Như phần đầu bài viết chúng tôi có để cập, 75% tấm ván dăm định hướng được sử dụng trong xây dựng, 20% để đóng gói và phần còn lại cho mục đích trang trí và nhu cầu đa dạng khác. Một số ví dụ về ứng dụng của tấm gỗ công nghiệp OSB như:

– Làm nhà, cụ thể là ốp vách ốp tường (thường là ốp trong, xong ốp thạch cao hay các tấm phủ ngoài), ốp sàn (sau đó ốp ván sàn), ốp mái nhà (sau đó lợp ngói hay tấm lợp)… Việc sử dụng tấm OSB để ốp trong giúp cách âm, cách nhiệt rất tốt cho căn nhà. Các nước xứ lạnh như châu Âu, Bắc Mỹ…rất hay ứng dụng cách này để giúp căn nhà ấm áp.

– Làm ván xây dựng, ván copha đổ bê tông…

– Làm thùng chứa, hộp chứa…cho các hàng hóa vận chuyển bằng máy bay, tàu thủy…giúp bảo vệ tốt cho hàng hóa, có thể tái chế, dùng nhiều lần.

– …


Trên đây Top Nội Thất đã giới thiệu quý khách tham khảo ván OSB là gì, được làm từ gì, ưu nhược điểm và ứng dụng của nó… Hy vọng bài viết hữu ích với quý khách!

Trân trọng cảm ơn đã xem!

Xem thêm chủ đề liên quan

Trả lời

Check Also

Tổng kho vật liệu nội thất Lương Dung, 177 Trần Đăng Ninh TP Sơn La

Tổng kho Lương Dung tại 177 Trần Đăng Ninh – Tp Sơn La chuyên bán buôn vật liệu nội …