Home Tin tức Nội thất Tin Việt Nam “Nổi danh” làng nghề mộc làm nhà gỗ Nam Lộc – Nam Đàn, Nghệ An

“Nổi danh” làng nghề mộc làm nhà gỗ Nam Lộc – Nam Đàn, Nghệ An

Tìm hiểu về nghề dựng nhà sàn nhà gỗ xã Nam Lộc

Vốn không phải là làng nghề truyền thống, nhưng với tinh thần tự học hỏi, đúc rút kinh nghiệm mà người dân xã Nam Lộc, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An đã có thêm nghề dựng nhà gỗ. Nghề mang lại nguồn thu nhập cao, tạo dựng cuộc sống ấm no cho người nông dân biết tận dụng thời gian nông nhàn. Thậm chí có những người nông dân trở thành “đại gia” ngành gỗ nhờ vào cái nghề tay cui, tay đục này. Hãy cùng TOPnoithat tìm hiểu về làng nghề mộc Nam Lộc để khám phá những nét đặc sắc nơi đây nhé.

1. Giới thiệu về làng nghề mộc Nam Lộc

== Vị trí địa lý

Nam Lộc là 1 xã của huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Vị Trí địa lý xã Nam Lộc:

  • Phía Bắc giáp Với xã Nam Tân
  • Phía Tây giáp Thạnh Lâm
  • Phía Đông giáp với xã Hồng Long
  • Cách khu di tích Kim Liên khoảng 4 km về Phía Đông
Làng nghề mộc Nam Lộc thuộc huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An
Nghề mộc tập trung tại xã Nam Lộc, hình thành làng nghề từ những năm 60 thế kỷ trước

== Lịch sử hình thành làng nghề mộc

Xã Nam Lộc, nằm kế bên bờ sông Lam, đất chật người đông nên cái đói, cái nghèo một thời đeo đẳng. Ngày trước, người dân Nam Lộc ngoài con cá dưới sông thì nghề chính cũng chỉ có làm ruộng. Nghề mộc du nhập vào xã Nam Lộc từ giữa những năm 60, khi nhà máy gỗ Vinh chuyển về sơ tán trong vùng. Thời điểm ấy, Mỹ bắt đầu leo thang bắn phá miền Bắc, chiến tranh rất ác liệt. Để đảm bảo an toàn, công nhân của nhà máy gỗ cùng ăn, ở, và làm việc trong nhà dân, nhờ nhân dân trong vùng che chở. Nhà máy gỗ về cũng đem đến một luồng gió mới trong vùng, mà vui nhất có lẽ là lũ trẻ bởi lần đầu biết đến cái máy cưa, cái bào, biết thế nào là dui, là đục. Nhiều thanh niên trai tráng trong làng cũng may mắn được chọn vào làm công nhân, bước đầu làm quen với nghề mộc.

Ở xã Nam Lộc hiện nay có những người thợ 60 – 70 tuổi nhưng đã có trên 40 năm gắn bó với cui, đục đi làm nhà gỗ. Họ là những người tiên phong đầu tiên lên các bản làng phía tây Nghệ An để làm nhà cho bà con đồng bào dân tộc từ khi mới ngoài 20 tuổi. Đến nay, làng nghề đã có hàng chục “hậu sinh” tiếp nối nghề của cha ông để lại. Trên khắp các bản làng của các huyện miền núi Quế Phong, Quỳ Châu, Con Cuông, Tương Dương, Kỳ Sơn… đều lưu giữ những sản phẩm tinh xảo từ bàn tay giàu kinh nghiệm của những người thợ mộc Nam Lộc.

Với đức tính cần cù, chịu khó và khả năng tay nghề cao những người thợ ở đây luôn mang lại cho chủ nhà sự hài lòng về chất lượng sản phẩm cũng như tiến độ xây dựng.

Lịch sử hình thành nghề làm nhà gỗ ở xã Nam Lộc
Xưa xã Nam Lộc còn được gọi là “làng cui đục” với những tốp thợ chuyên dựng nhà sàn cho người dân tộc xứ Nghệ

== Những khó khăn trong buổi đầu của làng nghề

Ông Cao Hòa (xóm 4, Nam Lộc, Nam Đàn) đã 65 tuổi nhưng có đến gần 40 năm gắn bó với nghề mộc – cái nghề được người dân nơi đây gọi với cái tên dân dã, gắn với dụng cụ làm nghề của họ – nghề cui đục. Ông lên rừng từ lúc ngoài hai mươi tuổi, là một trong vài người đầu tiên của làng mộc dưới xuôi này đặt chân lên bản Mèo. “Thời trước có lúc tui đi bè, chặt nứa ngược sông Giăng thì gặp nhiều thợ mộc ngoài Bắc vào làm nhà sàn cho bà con dân tộc. Cũng vất vả, cực khổ nhưng cũng kiếm được tiền mà không nguy hiểm bằng cái nghề chặt nứa. Làng tui cũng có nghề mộc, răng không thể lên đây mà làm? Nghĩ rứa, tui về làng rủ thêm vài anh em vác cui đục lên rừng kiếm việc” – ông Hòa cho biết.

Nhớ lại cái thời “khởi đầu nan” đó, ông Hòa bùi ngùi kể ra cơ man chuyện “ngược rừng”. Lần đầu tiên tìm đường vào bản, đoàn cui đục của ông đã mất 7 ngày cuốc bộ với lỉnh kỉnh đồ nghề, gạo mắm trên vai. Bàn chân đã quen với đường bằng, giờ ngược núi vào bản thành ra chật vật quá. Ấy là chưa kể đến chuyện bất đồng ngôn ngữ với đồng bào. Mấy gã đàn ông chỉ biết mỗi tiếng Kinh, vào bản nói chuyện mỏi cả tay mà chẳng ai hiểu ai cả. Rồi những lần nhìn đoàn thợ mộc nhếch nhác mang “hung khí”, đồng bào tưởng là thổ phỉ đuổi đánh, anh em chạy bán sống bán chết… Mấy mươi năm ngược núi làm nghề với hy vọng sống được với cái nghề cha ông truyền lại, phải vượt bao nhiêu con đèo, lội bao nhiêu con suối, đi qua bao nhiêu bản làng, dựng bao nhiêu căn nhà cho đồng bào, chính ông Hòa cũng không nhớ nổi.

Nghề cha truyền con nối nên hầu như đám con trai đàn ông trong làng ai cũng biết cầm cui cầm đục. Nghèo, đồng nghĩa với thất học, trẻ con chua kịp lớn lên đã được truyền nghề nhưng không phải ai cũng sống được với nghề tổ tiên truyền lại. Trong khi bàn ghế, giường tủ ngoài Bắc tràn về, cái nghề cui đục lại càng lay lắt hơn. Nhiều nhà thoảng hoặc mới lôi cui đục ra làm nghề, chủ yếu đóng những vật dụng trong nhà. Không có khách hàng, thấy mấy người sống được bằng cách lên núi dựng nhà sàn cho đồng bào, người người ùn ùn kéo nhau đi. Có thời điểm, cả làng chỉ còn người già, phụ nữ và trẻ con. Có nhà cả cha con, anh em kéo nhau lên rừng, ở miết trên đấy cả năm trời. Họ đi dựng nhà hàng tháng có khi đến cả năm trời mới về. Cứ làm hết nhà này đến nhà khác, làng nọ đến bản kia, cái tiếng của làng nghề Nam Lộc cũng từ đó mà vang danh khắp xứ.

Những tay thợ sành sỏi nhất của làng phần lớn cũng mới chỉ học hết lớp 4, lớp 5 nhưng vẫn tính toán góc cạnh, hệ số, công thức Pi-ta-go trong chốc lát. Người lạ đến đây ai cũng phải há hốc miệng khi thấy những người thợ cả có thể “tính nhẩm” độ dốc mái nhà, chiều dài cầu thang,… chỉ trong vài giây. Cũng nhờ giao lưu, ăn ở cũng như làm nhà cho đồng bào dân tộc nên bất kỳ người thợ mộc Nam Lộc nào cũng có thể nói tiếng Thái, tiếng Mông “như gió”.

2. Sản phẩm của làng nghề Nam Lộc

Làng nghề mộc Nam Lộc vốn nổi tiếng với nghề làm nghề nhà gỗ. Lúc mới hình thành, những người thợ mộc học nghề chủ yếu chỉ sản xuất đồ gỗ bình dân sử dụng trong các gia đình. Sau khi đã được nâng cao tay nghề, người thợ mày mò thêm cách dựng nhà sàn cho người dân tộc. Các tốp thợ làng Nam Lộc tản đi khắp các vùng từ Nam chí Bắc để dựng nhà. Nhất là đất xứ Nghệ đâu đâu cũng có hình dáng ngôi nhà sàn dân tộc được làm dưới bàn tay người thợ Nam Lộc. Cho đến thời gian gần đây, nhà sàn ít được xây dựng hơn, thợ Nam Lộc mày mò thêm nhà gỗ, nhà thờ, đình chùa,…

Tìm hiểu về nghề dựng nhà sàn nhà gỗ xã Nam Lộc
Nghề dựng nhà sàn, nhà gỗ đã giúp người thợ Nam Lộc làm giàu

3. Sự phát triển của làng nghề ngày nay

Nghề mộc ngày càng phát triển, đến nay xã Nam Lộc vẫn giữ vững được nghề làm nhà gỗ truyền thống và đã có hơn 250 hộ làm nghề mộc, trong đó nhiều nhất là ở xóm 4 với hơn 100 hộ làm nghề mộc.

Khoảng hơn chục năm trở lại đây, xã có khoảng 300-500 lao động thường xuyên làm nghề mộc – chuyên dựng nhà gỗ. Chính nghề mộc đã khiến cho Nam Lộc đang ngày càng khởi sắc.

Một điều cũng rất đáng tự hào với người dân nơi đây đó là dù hiện tại người làm nhà sàn ngày một ít đi, nhưng trên đất Nghệ những căn nhà sàn nào đẹp nhất, kỳ công nhất vẫn là do thợ Nam Lộc dựng nên.

Người dân Nam Lộc cũng rất nhạy bén, khi nhu cầu làm nhà sàn ít đi, họ chuyển sang làm nhà gỗ, nhà thờ. Về Nam Lộc, cũng không lạ khi nghe những câu chuyện về những công trình tiền tỷ được chạm trổ kỳ công do bàn tay tài hoa của người thợ mộc Nam Lộc làm nên… Không ít những công trình nức tiếng ở Nghi Diên, Nghi Kiều, Thanh Chương… cũng là do thợ mộc Nam Lộc đảm nhận. Không chỉ đi trong tỉnh thợ mộc Nam Lộc còn đem nghề đi khắp trong Nam, ngoài Bắc, sang Lào, Malaysia, Cam-pu-chia.

Những người có kinh nghiệm trong nghề cho biết: “Chúng tôi đi theo từng nhóm thợ từ khoảng 7-10 người. Mỗi năm, nhóm thợ làm được hàng chục ngôi nhà sàn. Nếu thợ chính, mỗi tháng có thể kiếm được trên 10 triệu đồng, còn thợ phụ cũng kiếm được 5-7 triệu đồng”. Người dân Nam Lộc cũng rất nhạy bén, khi nhu cầu làm nhà sàn ít đi, họ chuyển sang làm nhà gỗ, nhà thờ, đình, đền chùa…

Tiếp bước các bậc cha anh đi trước, người dân xã Nam Lộc vẫn lưu giữ nghề làm nhà gỗ truyền thống như là một món quà vô giá mà không phải nơi đâu cũng có được, đặc biệt, ngày nay với sức trẻ và sự phát triển của công nghệ máy móc, làng nghề Nam Lộc càng có sự chuyển mình nhanh chóng, thợ vẫn giữ được sự khéo léo tinh xảo trong từng chi tiết gỗ nhưng tốc độ xây dựng lại nhanh hơn gấp nhiều lần…

Nét đặc trưng trong văn hoá làng nghề mộc Nam Lộc
Những người thợ làng nghề luôn cần mẫn, chăm chỉ làm đẹp cho đời, dựng lên biết bao căn nhà sàn trong vùng

4. Đời sống người dân Nam Lộc khi có nghề mộc

Nhờ có nghề mộc, người dân Nam Lộc đã từng bước làm giàu cho đời sống của mình. Những ngôi nhà tranh xiêu vẹo dần thay thế hết bằng nhà cao tầng, đường xá bê tông rộng thênh thang. Nam Lộc ngày một thay da đổi thịt. Cái tên “làng cui đục” có vẻ chua chát nhưng vẫn khiến người dân nơi đây tự hào. Họ đã đổi đời cũng từ cái tên ấy. Chừng 10 năm trở lại đây, không ai còn nhận ra ngôi làng nghèo khó nằm ẩn mình dưới rừng cây lùm xùm của dãy Thiên Nhẫn nữa. Làng giờ vẫn vắng bóng đàn ông, nhưng đã xuất hiện những ngôi nhà khang trang kiên cố, đường được đổ bê tông, xe máy nườm nượp như trẩy hội.

Năm bắt tâm lý của những “đại gia” thích ở nhà sàn, nghề mộc bắt đầu có xu hướng “dịch chuyển” từ các vùng sâu, vùng xa ra khu vực trung tâm các huyện lỵ và dọc quốc lộ, thậm chí còn xuôi xuống Vinh để tham gia những căn nhà sàn bạc tỷ của giới lắm tiền xứ Nghệ. Và trong cái bối cảnh đó, làng cui đục cũng xuất hiện nhiều đại gia phất lên nhờ cách làm ăn táo bạo. Những dinh thự, xe sang đã không còn xa lạ với những “đại gia” Nam Lộc.

Tổng kết

Với tinh thần đoàn kết của người dân xã Nam Lộc, không giấu nghề mà ngược lại rất có ý thức truyền nghề. Chính vì vậy, cả làng nghề ai cũng có công ăn việc làm cùng nguồn thu nhập ổn định. Nghề mộc đã thay đổi bộ mặt làng quê cũng như cải thiện đời sống người dân nơi đây, tạo nên thương hiệu cho người dân trong làng… Sự thành công của nghề mộc Nam Lộc ngày nay chính là tấm gương sáng cho những làng nghề mới phát triển theo.

Tại Nghệ An còn một số làng nghề mộc khác như: Làng nghề mộc Đà Lam, Làng nghề mộc Quỳnh Hưng. Mời quý vị cùng tham khảo nhé.

Hy vọng bài viết đã cung cấp đến cho quý bạn đọc những thông tin hữu ích nhất. TOPnoithat là chuyên trang tin tức về ngành nội thất, và đây là chuyên mục về các làng nghề gỗ mộc truyền thống của Việt Nam. Chúng tôi muốn giới thiệu khách quan, và quảng bá hình ảnh đẹp của các làng nghề đến với đông đảo bạn đọc khắp cả nước. Quý vị yêu thích chủ đề này có thể tham khảo: Tổng hợp các làng nghề mộc đồ gỗ nội thất Việt Nam

Xem thêm chủ đề liên quan
Comments are closed.

Check Also

Top 25+ mẫu tủ giày gỗ MDF màu trắng nổi bật không lo lỗi mốt

Với những khách hàng có gu thẩm mỹ cá tính thì những mẫu tủ giày gỗ MDF màu trắng luôn là …